ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 ส่งผลกระทบให้ประชาชนจำนวนมากต้องเผชิญกับความ ยากลำบากในการใช้ชีวิต การขาดรายได้ในการเลี้ยงชีพ ในระยะแรกของการแพร่ระบาด รัฐบาลจึงมุ่งให้ ความสำคัญกับการเยียวยาประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของ COVID-19 ผ่านการให้ เงินช่วยเหลือในโครงการ “เราไม่ทิ้งกัน” จำนวนเงิน 5,000 บาท ต่อเนื่อง 3 เดือน ครอบคลุม 43.9ล้านคน โดยเป็น กลุ่มเปราะบาง 6.9 ล้านคน และเพื่อให้การบริหารงานในการฟื้นฟู เยียวยา และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนมีความต่อเนื่อง รัฐบาลได้ จัดทำพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหา เยียวยา และฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคมที่ ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2563 วงเงินไม่เกิน 1 ล้านล้านบาท โดยมี แผนงานเพื่อช่วยเหลือ เยียวยา และชดเชยให้กับภาคประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการ ซึ่งได้รับผลกระทบจาก สถานการณ์การระบาดของโรคติดต่อ COVID-19 ในวงเงิน 555,000 ล้านบาท
         นอกจากนี้ ภาครัฐมีมาตรการให้ความช่วยเหลือที่แตกต่างกัน ตามภารกิจของหน่วยงาน โดยกระทรวงการพัฒนา สังคมและความมั่นคงของมนุษย์ได้มีมาตรการในการดูแลเยียวยากลุ่มเปราะบางที่สำคัญ ทั้งการให้เงินเยียวยา และการช่วยเหลือในรูปแบบอื่นที่ไม่ใช่ตัวเงิน ดังนี้  

• การให้เงินเยียวยา 1,000 บาทต่อเดือน เป็นระยะเวลา 3 เดือน ตั้งแต่พฤษภาคม – กรกฎาคม 2563ครอบคลุมครอบครัวกลุ่มเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ คนพิการ จำนวน 6,781,881 ราย โดยเป็นการจัดสรร เงินเพิ่มเติมให้กลุ่มเป้าหมายโดยตรง ผ่านทางโครงการทีดำเนินการอยู่แล้ว 

• เงินอุดหนุนเพื่อการ เลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ และเบี้ยความพิการ  การจ่ายเงินเยียวยาคนพิการที่มีบัตรประจำตัวคนพิการทุกคน คนละ 1,000 บาท จำนวน 1 ครั้ง โดยใช้ เงินจากกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ปรับเพิ่มเบี้ยความพิการจาก 800 บาทต่อคน ต่อเดือนเป็น 1,000 บาท รวมถึงการให้คนพิการและผู้ดูแลคนพิการกู้ยืมเงินกองทุน เพื่อประกอบอาชีพ ในสภาวะวิกฤต COVID-19  

• การสนับสนุนในรูปแบบต่าง ๆ อาทิ การให้นมผงเด็กเล็กสำหรับครอบครัวที่ตกงาน ไม่มีรายได้ การจัดบริการที่พัก ฝึกอาชีพสำหรับแม่เลี้ยงเดี่ยว การจัดตั้งตลาดนัดองค์กรชุมชน และการจัดเตรียม บ้านพักชั่วคราวสำหรับคนไร้บ้าน 
  

  กลุ่มเปราะบางที่กำลังประสบปัญหาทางสังคมและได้รับความเดือดร้อนจากผลกระทบของโรคโควิด-19 สามารถติดต่อขอความช่วยเหลือได้ที่ 

  1) ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน พม. โทร. 1300 บริการ 24 ชั่วโมง

  2) สายด่วนคนพิการ โทร. 1479 บริการ 24 ชั่วโมง 

  3) สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดทั่วประเทศ และ 

  4) อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) 
  

  นอกจากนี้ ทางด้านสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) มีข้อเสนอแนะ รัฐบาลและสังคมควรให้ความช่วยเหลือดูแลครัวเรือนเปราะบางโดยเฉพาะครัวเรือนเปราะบางซ้ำซ้อนมากกว่ากลุ่มครัวเรือนทั่วไป การเยียวยาจะต้องทำอย่างทั่วถึง ไม่ตกหล่น เช่นการสนับสนุนรายได้ควรเป็นไปในลักษณะที่ต้องได้รับในทุกครัวเรือน (universal access) เพื่อลดความผิดพลาดจากการระบุตัวตนและขั้นตอนลงทะเบียนของผู้ที่ควรได้รับสิทธิ  อย่างไรก็ตามในส่วนของมาตรการที่เกี่ยวข้องกับรายจ่ายรัฐบาลสามารถใช้การลดค่าครองชีพที่ดำเนินการอยู่แล้วได้

  นอกจากนั้นรัฐควรมีมาตรการเสริมเป็นการเฉพาะด้วย ตัวอย่างเช่น มีหน่วยแพทย์เคลื่อนที่หรือแพทย์ทางไกล (telemedicine) สำหรับครัวเรือนเปราะบางที่มีปัญหาการเดินทางเข้ารับบริการทางการแพทย์ (คนแก่ คนป่วยติดเตียง คนพิการ) และให้บริการวัคซีนถึงที่สำหรับครัวเรือนที่มีเด็กเล็ก รวมทั้งการให้ผู้ป่วยสามารถรับยาที่ร้านขายยาใกล้บ้านในชุมชนสำหรับผู้ป่วยเรื้อรัง เป็นต้น

  ในด้านการศึกษาของเด็ก ครัวเรือนเปราะบางที่มีเด็กเล็กควรได้รับการสนับสนุนให้สามารถเรียนทางออนไลน์อย่างมีคุณภาพ ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนอุปกรณ์ที่ขาดแคลน การให้ความรู้ผู้ปกครองในการช่วยการเรียนออนไลน์ของบุตรหลาน อาจทำการปรับหลักสูตรออนไลน์ให้มีความกระชับและสอดคล้องกับสถานการณ์ รวมทั้งการเพิ่มความยืดหยุ่นของเวลาเรียนและรูปแบบการเรียนรู้ เป็นต้น

  นอกจากการเยียวยาในเบื้องต้นแล้ว ในระยะต่อไปเมื่อภาครัฐต้องการฟื้นฟูเศรษฐกิจก็ควรคำนึงถึงข้อจำกัดของกลุ่มเปราะบางเหล่านี้ด้วยเช่นกัน โดยพึงตระหนักว่าประชาชนกลุ่มเปราะบางมีต้นทุนการใช้ชีวิตที่แตกต่างและหลากหลายกว่ากลุ่มครัวเรือนที่ไม่เปราะบาง มาตรการที่ใช้จึงควรมีความเฉพาะและเหมาะสมเพื่อให้ไม่มีประชาชนกลุ่มใดเลยที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังภายใต้สถานการณ์ที่ยากลำบากในเวลาเช่นนี้

   ที่มา    : https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/38752
             : https://opendata.nesdc.go.th/
             : https://tdri.or.th/